Business as Mission

De westerse kerk heeft door Gods genade een enorme vlucht genomen, zelfs zo dat de hele westerse wereld nog niet eens zo lang geleden ‘de christelijke wereld' werd genoemd. Natuurlijk betekende dat niet dat al die miljoenen mensen werkelijk volgelingen van Jezus waren, maar het Westen was in ieder geval niet boeddhistisch, taoïstisch, animistisch of islamitisch. Veel politieke leiders, keizers, koningen en presidenten geloofden in de God van de Bijbel en in het Evangelie van Jezus Christus. Daarom werd de wetgeving voor een belangrijk deel bepaald door christelijke normen en waarden.

 

En toch heeft de christelijke kerk sinds de derde eeuw na Christus zijn oorsprong verloochend en voortgeborduurd op het Griekse denken. Men vergat totaal dat de Bijbel is ontstaan en geschreven vanuit het Joodse denken. Een denkwijze die teruggaat naar de eenheid van God en zijn schepping en het herstel van de hele mens, naar geest, ziel en lichaam nastreeft.

Piramidemodel
Ook nu houdt de kerk nog steeds vast aan het Griekse denken: het piramidemodel waarin het geestelijke ver verheven is boven het aardse. Nog steeds propageert de kerk strikte scheiding tussen geest en lichaam, kerk en wereld, geestelijke beroepen en wereldse beroepen enz. enz. Die denkwijze zegt dat zending prachtig is en ver verheven boven gewoon het alledaagse werk in een fabriek of op kantoor. De bijzondere roeping is voor de enkeling, dat zijn geestelijken, de overigen zijn leken. Full-time voor God werken is ideaal, van acht tot vijf je brood verdienen toch wel erg gewoontjes. Maar God ziet het heel anders. Voor Hem bestaat er geen piramide van Christus, maar het Lichaam van Christus waarin iedere discipel even belangrijk is en door God is begiftigd met de genadegave om de wereld Gods liefde te tonen. Jezus besteedde eigenlijk al zijn tijd aan mensen in hun alledaagse bestaan. Nergens zie je Hem neerkijken op een visser, een belastingambtenaar, een timmerman. Hij heeft wel grote moeite met de geestelijkheid van zijn tijd, die deze scheiding naar Grieks model wel nastreefde en neerkeek op de ‘gewone man'. In zendingskringen begint men nu in te zien dat dit niet klopt.

Nieuw fenomeen
Eerst hadden we de typische zendeling die met een Bijbel onder de arm naar de heidenen ging. Toen kreeg je de ‘tentenmaker' die als dekmantel een betaalde job vervult in een land waar zending en evangelisatie niet wordt getolereerd. En nu is er een nieuw fenomeen dat nog dichter bij de oorspronkelijke roeping ligt voor iedere christen: Business as Mission, oftewel zakendoen als zendingsopdracht. Niet meer als dekmantel voor de evangelieverkondiging, maar gewoon zakendoen als christen in een land of omgeving waar eerlijkheid, bewogenheid, zorg voor de zwakken door onbekendheid met Gods liefde ver te zoeken is.

Van Abraham tot Paulus
Zakendoen is sinds Genesis een normaal onderdeel van het leven. Abraham deed zaken, sloot deals, kocht en verkocht. En zo is het altijd gebleven. Jozef was een van de beste handelaars, en dat had hij niet van een vreemde. De Bijbel staat vol met voorbeelden, en van Paulus weten we niet alleen dat hij tenten maakte, maar natuurlijk ook dat hij daarmee zijn brood verdiende, dus dat hij tenten verkocht en materiaal inkocht. Het is eigenlijk treurig dat zakendoen zo'n lage status heeft in de kerk, terwijl we er bijna allemaal dagelijks mee te maken hebben. Business as Mission is een manier om af te rekenen met deze vreemde, onbijbelse scheiding tussen geestelijk en seculier werk.

Niet vóór maar áls
Het concept van zakendoen als zending is voor ons, die zo lang gewend zijn aan de scheiding tussen geestelijk en seculier werk, moeilijk te begrijpen. We denken al gauw dat dit een manier is om geld te verdienen zodat we het ‘echte werk' van de evangelieverkondiging kunnen gaan doen. Het is dus niet zakendoen vóór zending, nee het is echt zakendoen áls zending zonder bijoogmerk, als mensen die bij Jezus horen. Het zakendoen zelf is het grootste getuigenis, net zoals het de bedoeling is dat je manier van praten en handelen voor anderen een wegwijzer naar Jezus mag zijn. Zakendoen als christen is in Nederland ook niet makkelijk. Maar als je het doet, zal Jezus altijd zichtbaar worden. Je bent als zout in de wereld. Doe je dat bijvoorbeeld in China, Saoedi-Arabië of Thailand, dan is het nog effectiever omdat die culturen onbekend zijn met Bijbelse normen en waarden. Zakendoen als zending gaat nog iets verder. Je gaat in de eerste plaats toch om het koninkrijk van God te prediken door woord en daad. ‘Bizzionaries' (zakenzendelingen) willen niet snel rijk worden, maar stellen de mens boven het zakendoen. Het gaat altijd om het welzijn van de mensen met wie ze samenwerken. Ze creëren werkgelegenheid, zorgen voor rechtvaardige winstdeling, betalen redelijke lonen of prijzen, zorgen voor verantwoorde productieprocessen, de veiligheid van de mensen, gaan goed om met het milieu enz. enz. Kortom zakendoen als zendingsopdracht beantwoordt aan Gods roeping om goede rentmeesters te zijn en tegelijk het evangelie te verkondigen in de hele wereld.

Bovenstaand artikel verscheen eerder als eerste deel van het artikel 'Business as Mission, zaken doen als zending'van Peter de Bruijne in Opwekking Magazine juli/augustus 2009